Het weer vandaag  

Weather data OK.
Brussel
32 °C
   

Overzicht kalender  

loader
   

Hans Kusters in de schijnwerper

Hoe zou het nog zijn met… Hans Kusters

Kusters bureelTwintig jaar geleden typeerde Hans Kusters, die al in 1972 in Kobbegem neergestreken was, zich als een “Pajot met Hollandse tongval” en dat is hij sindsdien gebleven. Maar we wilden wel eens weten of hij twee decennia later niet anders tegen zijn dorp aankijkt.

“Toen ik hier veertig jaar geleden kwam wonen, werd ik als ‘Hollander’ nog nagekeken. Nu val ik nog nauwelijks op in het landschap. Nu worden andere nieuwkomers nagekeken. Het duurt inderdaad een hele tijd, voordat je je nieuwe omgeving begint te begrijpen. Ik heb als Nederlander ook pas lang na mijn komst in België gesnapt, hoe delicaat en moeilijk de hele taalkwestie en het verleden errond in Vlaanderen ligt. Ik was verrast, hoe de Nekkanacht allerlei krachten en emoties kon oproepen. Door mijn gesprekken met voor- en tegenstanders zoals Johan Anthierens en Wannes Van de Velde kreeg ik stilaan een beeld ervan.”

“Als vertaler van Robbedoes en Guust Flater bij de uitgeverij Dupuis kreeg ik al een indruk van de taalgevoeligheid. Mijn eerste hoofdredacteur was een Nederlander en had bijvoorbeeld geen probleem met mijn vertalingen. De uitroep “m’enfin” vertaalde ik met het Nederlandse “nou moe”, wat echter bij mijn volgende hoofdredacteur, een Vlaming deze keer, wel op weerstand stuitte. Mijn woord “douche” was voor hem een gallicisme en moest “stortbad” worden. Ik was evenwel aangenomen om net de oplage in Nederland te stimuleren. Ik vond Suske en Wiske wel een typisch Vlaams product maar dit idee ging niet op voor Robbedoes dat uiteindelijk Franstalige roots heeft. En zo ben ik voortdurend zeer taalbewust gebleven, ook in de muziekbranche, waar ik later terecht kwam. Als we niet opletten verloedert onze taal. Ik ben geen taalverbeteraar maar als ik “ff” in een sms lees, dan heb ik het moeilijk met die zgn. jeugdige, slordige telegramstijl.”

In zijn beginjaren ontdekte en promootte Hans legendarische artiesten zoals Wannes Van De Velde, Yvan Heylen en Ferre Grignard. Nu is hij al meer dan 40 jaar in Vlaanderen actief als muziekproducent en uitgever. Nu neemt hij nog steeds jong talent onder zijn vleugels zoals Rony Verbiest, Ivan Paduart, Philippe Robrecht, Neo Nerd enz.

“In mijn job vertegenwoordig ik de rechten van Belgische producers en artiesten. Bovendien heb ik de financiële armslag om jong en lokaal talent een kans te geven in deze moeilijke wereld. En dat beschouw ik ook nu nog steeds als een uitdaging.”

“Daarbij komt nog dat de gemeenschap sterk veranderd is. In 1992 werd ik nog als een curiosum, een “pièce unique” nagekeken. Nu zijn er veel andere, die nagewezen worden. Als ik in het centrum ga ontbijten, sta ik wel versteld hoeveel Frans er gesproken wordt. Asse is een stad geworden, waar kinderen hun ontbijt en lunch in de winkel halen of nuttigen. En daarbij valt het me op hoeveel nieuwkomers Frans praten, wellicht omdat het in hun Afrikaans land van oorsprong al de gemeenschapstaal was. Nu kan je misschien in de post of het gemeentehuis die mensen verplichten Nederlands te praten – voor een deel kan ik daarin komen – maar die evolutie kan je niet tegengaan. Ook in Kobbegem zijn er veel nieuwkomers komen wonen, die zich in het Frans proberen te redden. Op twintig jaar is er ontzettend veel veranderd in Asse.”

“Het is gevaarlijk om een politiek statement te maken ,maar het feit dat ik hier vermeld, dat er in de broodjestent veel Frans wordt gesproken, is op zich zelf wellicht al een politiek statement. Ik ben Nederlander en heb nog steeds mijn verblijfsvergunning. Ik ben dus in feite een gastarbeider. Ik blijf Nederlander maar voel me hier wel thuis in Kobbegem.”

Maar onze Assese Nederlander raakt nu een ander teer punt aan en dat is de mobiliteit in Asse. Het valt hem ook op hoe zijn dorp en zijn gemeente veranderd is in 20 jaar tijd. Hij mist een beetje de landelijke rust, die Kobbegem in 1992 nog uitademde. ‘s Morgens en in de vooravond verandert de dorpskom in een sluipweg met een eindeloze sliert wagens, die blind hun gsm volgen en er in de verste verte niets te zoeken hebben.

“Als ik naar Asse rijd, ben ik te lang onderweg. In de jaren zeventig was er sprake van een ringweg die via het Heierveld om Asse heen zou lopen. Er was ook sprake van een autosnelweg. Ik volg de politiek te weinig en ken dus de redenen niet waarom dit blijft aanslepen. Ik meen dat de politieke standpunten, de ideologieën verwaterd zijn. Men is bang de waarheid te zeggen en echte beslissingen te nemen (om electorale redenen).”

“De vakbonden en hun strijd waren ooit zinvol en waardevol. Maar de tijd van de 37-werkurenweek en opruststelling op 55 jaar zijn voorbij. Ik besef uiteraard dat er een groot verschil is tussen wat ik doe, en een kantoorwerker of arbeider. Maar van het systeem waarvoor eeuwen op de barricaden gestreden werd, mag ook niet geprofiteerd worden, want dit systeem moet blijven voor de mensen in nood maar de gouden tijd is voorgoed voorbij. In Duitsland voerden grote bedrijven al de 40-urenweek in zonder salarisverhogingen. Men zal moeten aanvaarden, dat men langer moet werken als men onze welvaart wil behouden.”Kusters jukebox300

“Ook in de muziekbranche is de gouden tijd al even achter de rug. Maar iedere uitdaging die je in dit vak aangaat, of die nu doordacht of eigengereid is, is de moeite waard. De winstpercentages gaan al een tijd omlaag, de oplagen en de omzet ook. En je kan dit nooit wijten aan één factor, maar het zijn verschillende zaken die in elkaar grijpen en die we onderschat hebben. Het was fout bijvoorbeeld om muziek cd’s weg te geven bij de aankoop van flessen wijn of bij de aankoop van weekbladen, want zo hebben we de cd als wegwerpartikel gepromoot. Ook tv-formats hebben hun rol gespeeld. ‘Belgium ‘s got talent’ is zo’n recent fenomeen. Er komt inderdaad talent uit maar wie kent dat talent over drie jaar nog? Met populariteit creëer je nog geen blijvend talent. Talent moet in je zitten.”

“Muziek is op de pot gegaan. Vroeger gaf opa 100 frank en je kocht er een pak sigaretten of enkele pinten mee. Of je spaarde voor een plaat. Nu gaat het geld naar mobieltjes en spelletjes. Muziek wordt gewoon gedownload. Dat kan je die mensen ook nauwelijks kwalijk nemen. Maar men vergeet gemakkelijk, dat muziek net als elk ander product het resultaat is van de noeste arbeid van een artiest. We kunnen het het publiek niet kwalijk nemen, dat het gratis is. Ze zijn zo opgevoed in het besef dat het kan, maar nu wordt ook het boek het slachtoffer van het downloaden. En een boek wordt als cultuurgoed beschouwd. De mensen moeten in feite bewust gemaakt worden, dat niets gratis is. Ook de politiek gaat mee in dat verhaal, dat zoveel gratis moet zijn. Waarom zou een jeugdhuis voor muziek geen auteursrechten moeten betalen? Je geeft in dat jeugdhuis het bier toch ook niet gratis weg? Van gratis uitdelen is er altijd ergens iemand slachtoffer. We moeten de mensen daar echt wel bewust van maken.”

“En daarmee belanden we bij een andere belangrijke factor: de enorme macht van de radio- maar vooral van de tv-zenders. Door de hoge kijkcijfers krijgen bepaalde zenders – ik zou bijna zeggen – haast politieke macht. En toch is het grijs draaien van een plaat nog geen garantie dat het een succes wordt. En men kan ook vaststellen, dat bijvoorbeeld bepaalde populaire genres niet verdwijnen, als men ze op de zenders niet draait. Ik denk aan de schlagerfestivals, die opnieuw springlevend zijn. En tussen die populaire mainstream en origineel talent moet je dan laveren en nieuw talent zoeken en het met succes aan de man brengen.

” Een voorbeeld is een van mijn recente uitgaven is de cd Oorlogs- en Vredesliederen van en met Wannes Van De Velde. Verschillende jongere zangers en oudere, bekende artiesten zongen zijn liedjes in. De cd werd ook een theatertour. In het zicht van de komende plechtigheden van de Groote Oorlog in 2014 is zo’n editie wel op zijn plaats.”

“Zo ben ik eveneens al jaren bezig met literatuur en ik breng die ook op cd uit. ‘Acht eeuwen poëzie’, die door Ramsey Nasr, gebracht wordt, kan de poëzie bij een groter publiek populairder maken. Literatuur en poëzie moet beluisterd kunnen worden. Ramsey Nasr vertelde dat een achterneef van de bekende dichter Leopold na zijn voordracht op hem toestapte en zei: ‘Nu begrijp ik eindelijk wat mijn grootoom met het gedicht wilde zeggen’. Dat overtuigde me om deze luistercd’s uit te brengen. De ketens nemen dergelijke cd’s niet gemakkelijk in hun rekken, want kookboeken verkopen natuurlijk veel vlotter. Deze cd’s worden op mijn website voorgesteld en als men ze nergens in de buurt zou vinden, kan men ze eventueel hier in Kobbegem aanschaffen.”

“Een dichter is meer aangewezen voor poëzievoordracht dan een acteur, want hij staat veel beter dichter bij deze wereld. Ramsey brengt zijn persoonlijke keuze van 400 gedichten uit de Nederlandse letterkunde. Er is voor mij geen groter compliment dan dat mensen schrijven, dat ze een mooi feest achter de rug hebben, terwijl ze tijdens het aperitief of het hoofdgerecht geluisterd hebben naar enkele stukjes poëzie.” (DG)

Bron: Klakson nummer 461 van 14 maart 2013