Het weer vandaag  

Weather data OK.
Brussel
28 °C
   

Overzicht kalender  

loader
   

Opgravingen in Kobbegem

Opgraving0
Opgraving1
Opgraving2
Opgraving3
Opgraving4
Opgraving5
Opgraving6
1/7 
start stop bwd fwd

In juli 2003 is men gaan opgravingen doen op een bouwperceel naast het Torenhof.

Het instituut voor Archeologisch Patrimonium was al langer op de hoogte dat dit de site was van de oude Sint-Gorikskerk. Het perceel wordt eind september 2003 verkocht als bouwgrond. Het was dus nu of nooit om te achterhalen wat er ooit gebeurde met het eerste kerkje van Kobbegem. Het verhaal van onze gemeente is een vreemd verhaal, omdat het dorpscentrum zich in de loop van de geschiedenis blijkbaar een kleine kilometer verplaatste. We weten dat de oude Sint-Gorikskerk hier stond.

De oudste vermelding van 1129 wijst uit dat de kerk een schenking van de bisschop van Kamerrijk aan de Sint-Baafsabdij was. Wellicht waren er op een gegeven moment zelfs twee kerken, wat te maken had met de rivaliteit tussen Gent en Affligem. Waarschijnlijk werd de kerk halverwege de 14de eeuw, mogelijk in 1356 tijdens de Brabantse Successieoorlog tussen Brabant en Vlaanderen verwoest. Lodewijk van Male maakte toen aanspraak op Brabant volgens Stephan Van Bellingen wetenschappelijk attaché en archeoloog. Achteraf werd ze wellicht hersteld en bleef ze in gebruik tot de vroege 16de eeuw.

Ondertussen werd op de plaats waar de huidige Sint-Gorikskerk staat, een noodkerk, de Maria-Magdalenakerk gebouwd en deze laatste kerk zal later naar Sint-Gorik genoemd worden. Het Kapellet ter ere van Sint-Gorik verwijst nog naar de oude Sint-Gorikskerk en tot in de 17de eeuw wordt deze plek nog het Sint-Gorikskerhof genoemd. De opgravingen gebeuren dus waar de oudste kern van het dorp zich ooit bevond. De oude verdedigingstoren van het Torenhof behoorde ook tot deze middeleeuwste dorpskern. De opgravingen brachten ondertussen al een dertigtal graven en skeletten aan het licht en ook de sporen van nog een oudere kerk.

We vonden onder de stenen kerk sporen van houten funderingspalen. De meeste stoffelijke resten dateren uit de 13de en de 14de eeuw. Dat weten we nu al door twee munten die we bij twee skeletten vonden. Een munt van Filips de Stoute (1388-1404) en één van filips de Schone (1493-96). Opvallend is het hoog percentage kinderen. Meer dan 50% schatten we, dat is zeldzaam. Wellicht zitten we nu te graven op een kinderkerkhof. Hoe lang het kerkhof en hoeveel generaties hier begraven liggen weten we niet. Binnenkort wordt het tweede deel van het perceel onderzocht. Dan zal het kerktype - een zaalkerkje of met een dwarsbeuk - pas duidelijk worden. Misschien weten we eind september 2003 weer meer over de roots van onze gemeente. De oude Frankische naam wijst in ieder geval op een lange voorgeschiedenis.

Drie verdwenen kerken aan het licht gekomen.

De opgravingen op het terrein naast het torenhof zullen wat meer licht werpen op het oude middeleeuwse Kobbegem. Het oude Kobbegem ontstond aanvankelijk naast het Torenhof. Na de verwoesting van de oude Sint-Gorikskerk nam de oude Sint-Magdalenakerk de rol van de parochiekerk over. Ze had nog een tijd de dubbele naam van H.Magdalena en Sint-Gorikskerk. Later bleef alleen de naam van Sint-Gorik in gebruik. Bij het verder onderzoek van de rest van het terrein bleek dat er meer kerken geweest zijn. De kerk, die al in 1129 vermeld wordt, is wellicht de vroegste stenen kerk. Archeoloog Stephan Van Bellingen vermoedt dat de sporen van een zandsteen bouwsel van 9 meter lang op 7 meter breed naar deze kerk verwijzen. Maar nu bleek dat dit bouwsel verbonden werd met een oostelijk bouwsel van 11 meter lang op 9 meter. Hij vermoedt dat het oudste kerkje als koor diende voor de latere, grotere kerk. Met de afmetingen van 20 meter op 9 meter kan je het verdwenen gebouw qua grootte vergelijken met de Sint-Gudulakerk in Hamme, aldus de wetenschapper.

Verder onderzoek moet deze hypothese nog bewijzen. Alle zandstenen van de funderingen zijn verdwenen. Enkel de zandstenen schilfers tonen nog aan waar de funderingen zich bevonden. De middeleeuwers waren veel grondiger in het recycleren van bouwmateriaal dan wij! De moderne mens zou op dat vlak nog heel wat kunnen opsteken van zijn voorouders! De onderzoekers moeten het stellen met zandstenen resten in de grond. Misschien kan een skelet in een priestergraf meer uitsluitsel geven over de ouderdom van het grote bouwsel, want de kerk werd letterlijk over zijn graf heen gebouwd en zelfs zo dat enkel de schedel bewaard is gebleven. Met de koolstofmethode zal men dan een preciezere datering krijgen van de mogelijk vroegste datering van de grote hoofdbeuk.

Overal rond de kerk werden tientallen graven gevonden. Zeer veel kindergraven. Ook priestergraven. Die zijn herkenbaar aan het feit dat de lichamen met het hoofd naar het westen werden begraven. De andere mensen liggen met het hoofd naar het oosten (Jeruzalem) begraven. De priesters met het hoofd in de richting van hun gelovigen, naar het westen dus. Bovendien vond men onder de oudste stenen kerk nog de sporen van vier houten palen terug. De ronde, donkere verkleuringen in de grond zijn duidelijk zichtbaar maar of er nog houtresten overblijven om ze met de koolstofmethode te dateren is zeer twijfelachtig. Verwijzen die ronde palen naar de oudste (Karolingische) kerk? Dan zittten we heel dicht bij de bakermat van het Frankische Kobbingahem. De nederzetting van de volgelingen van de Frank Kobbo die zich hier ooit in de donkere, vroege middeleeuwse vestigde met zij clan.

Bron : Klakson & Goeiedag Asse.

http://www.kobbegem.org/