Het weer vandaag  

Weather data OK.
Brussel
13 °C
   

Overzicht kalender  

loader
   

Herstel kerk

De kerk van Kobbegem: een nieuwe stap in haar geschiedenis.

1
2
3
4
Herstel
Herstel 10
Herstel 11
Herstel 12
Herstel 13
Herstel 14
Herstel 15
Herstel 16
Herstel 2
Herstel 3
Herstel 4
Herstel 5
Herstel 6
Herstel 7
Herstel 8
Herstel 9
01/20 
start stop bwd fwd
 

Op zondag 28 april 2013 had de voorstelling van de restauratie en opgravingsresultaten plaats. Er was een grote opkomst van geïnteresseerde mensen.

Welkomstwoord door:     Steven Saerens penningmeester van Agilas

                                            Geert Heyvaert: schepen van Asse

Uiteenzetting van de restauratie:     Ingenieur architect Luk Willems

Uiteenzetting van de opgravingen: Kristine Magerman

kobbegem5-300x225De eerste fase van de restauratie van de Sint-Goriks- en Magdalenakerk in Kobbegem werd in december 2012 afgerond. Deze omvatte de buitenrestauratie van het gebouw, de herstelling van de gebinten van de daken en de toren, de restauratie van de glas-in-loodramen en de aanpak van de directe omgeving. Het uitgraven van de sleuven voor de nieuwe nutsleidingen in het kerkhof werd archeologisch opgevolgd en leverde interessante resultaten op.

Historisch perspectief:

De Sint-Goriks- en Magdalenakerk in het centrum van Kobbegem is de enige overlevende van een lange strijd tussen twee rivaliserende parochies. De oudste parochie, de Sint-Gorikswijk, lag ten zuiden van de Maalbeek en ontstond rond het Torenhof. Dit Torenhof, gegroeid uit een 8ste-eeuwse hoeve met een eigen borchtkerk en die later een donjon kreeg, maakte deel uit van de verdedigingslinie van het hertogdom Brabant. De Sint-Gorikswijk was in het bezit van de Gentse Sint-Baafsabdij. De tweede parochie ontstond rond 1140 toen de abdij van Affligem landgoederen verwierf op het noordelijk en hoger gelegen gedeelte van de Maalbeekvallei. In het centrum van dit gebied lag een hof waarbij een kapel gebouwd werd die Maria Magdalena als patroonheilige had. Rond dit hof schaarden zich een aantal laten die de kern vormde van een steeds toenemende woonpool.

De St.-Goriks- en Magdalenakerk voor de restauratie van 2011-2012 (© Luk Willems)

In 1356 werd de Sint-Gorikswijk door de Vlaamse troepen zwaar verwoest maar door de inspanningen van de heren van Kobbegem opnieuw hersteld. Beide parochies bleven echter in rivaliteit bestaan. In de tweede helft van de 15de eeuw won de Sint-Maria Magdalenakerk door haar gunstige ligging en haar vernieuwd kerkgebouw aan belang. Meer mensen migreerden toen van de oude naar de nieuwe dorpskern. Begin 16de eeuw verlieten de eigenaars het Torenhof en kwam de Sint-Gorikswijk tot verval. Na de godsdienstoorlogen werd het Sint-Gorikskerkje definitief verwoest. De Maria Magdalenakerk bleef bewaard en de twee patroonheiligen werden er samen vereerd: de Sint-Goriks- en Magdalenakerk was geboren.

Restauraties tijdens de 19de en de 20ste eeuw:

In 1967 ging men met de grove borstel doorheen het interieur. Alle witsteen werd ontpleisterd, de lambriseringen verdwenen, het meubilair werd gedecimeerd en er kwam luchtverwarming. De hele gevel werd hervoegd met harde cementmortel: een algemeen voorkomende werkwijze die een desastreuze aftakeling van de zachte witsteen tot gevolg had. Vanaf de jaren ’80 voerde men een aantal noodherstellingen uit ten gevolge van een ingestorte steunbeer en het dak en de verrotte torenspits werden hersteld. Vooraan in het koor werd een na-conciliaans altaar geplaatst en het kerkinterieur werd opgefrist.

Restauratie, fase 1: tussen augustus 2011 en december 2012:

Een deel van het gebinte van het dak van de kerk en het oorspronkelijk pleisterwerk, balkgaten en de één van de raamopeningen van de 14de- en 15de-eeuwse fase van de kerk (© Kristine Magerman) Tussen augustus 2011 en december 2012 vond de eerste fase van de restauratie (de buitenrestauratie) plaats onder leiding van ir. architect Luk Willems. Hierbij werd het gevelmetselwerk zacht gereinigd, hervoegd met zachte kalkmortel, holten aangevuld met herstelmortel, steenmateriaal vervangen waar onontbeerlijk en de gevels beschermd tegen opstijgend vocht. Deze ingrepen leverden een sterk visueel resultaat op. De houten gebinten van de daken en de toren bleken er erg aan toe te zijn en werden daarom volledig hersteld en verduurzaamd. In de dakconstructie zijn brandschotten geplaatst. Vrij nieuw voor dit type beschermde monumenten is het isoleren van de zolderruimten. Een nieuwe haan op de torenspits doet de ondermaatse vervanger van zijn verdwenen voorganger vergeten.Opschrift500 Het grotendeels 19de-eeuwse glas-in-lood raamwerk is in een atelier gerestaureerd. Voorzetglas behoedt het verfriste brandglas tegen aftakeling en beschadiging. De werken omvatten ook de aanpak van de directe omgeving van de kerk: het herstellen en hervoegen van de kerkhofmuur, het uitvlakken van de verbrokkelde inkompijlers en muurdeksels, het plaatsen van een hek aan de hoofdtoegang en het verwezenlijken van een nieuwe gelijkgrondse zij-inkom. In het kerkhof werden sleuven getrokken voor bijkomende nutsleidingen. De tweede fase, de interieurrestauratie, ligt nu voor ter studie maar de opties zijn hier minder evident.

Resultaten archeologisch onderzoek:

kobbegem3-300x200Skelet aangetroffen tijdens het archeologisch onderzoek (© Kristine Magerman) Het uitgraven van de sleuven voor de nutsleidingen vormde de aanleiding om voor de eerste keer een archeologische blik te werpen in de bodem rond de kerk. Het onderzoek werd uitgevoerd door Agilas vzw onder leiding van Kristine Magerman.Sloep0 In het westelijk gedeelte van de sleuf werden drie menselijke skeletten aangetroffen in anatomisch verband maar licht verstoord door recente bodemingrepen. In het oostelijk gedeelte bevonden zich zes concentraties van verspreide menselijke skeletresten die hier buiten beschouwing blijven.
 In de drie gevallen gaat het om primaire, enkelvoudige inhumatiegraven waarbij de overleden personen vermoedelijk in houten kisten bijgezet waren. De drie personen lagen uitgestrekt op hun rug maar de houding van de armen verschilde.kobbegem2-137x300 Twee skeletten hadden een west (hoofd) – oost (voeten) oriëntatie, het derde skelet had een afwijkende (lichte noord)oost (hoofd) – (zuid)west (voeten) oriëntatie die mogelijk verklaard kan worden door een vergissing tijdens het begrafenisritueel. Een eenvoudige macroscopische screening van de menselijke resten, in samenwerking met Kim Quintelier van het Agentschap Onroerend Erfgoed, bracht meer gegevens aan het licht over het geslacht, de leeftijd en de lengte van de individuen en enkele aandoeningen waaraan ze leden zoals bepaalde ouderdomsverschijnselen en botziekten. De bijzettingen kunnen op basis van verschillende elementen mogelijk gedateerd worden tussen 1765 en 1912. Het feit dat twee skeletten elkaar doorsneden toont aan dat we op het onderzochte niveau met minimum twee begravingsfasen te maken hebben. De kans is zeer reëel dat er zich nog oudere graven in de diepere bodemlagen bevinden.

Tekst: Kristine Magerman en Luk Willems

Bron: klik hier

oude foto0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto uit ongeveer 1900.
Deze foto hangt in de school. Vooraan een verdwenen huis waar later het voetbalveld is gekomen.
Ook vooraan de kasseien van de Broekstraat en de aftakking van een secundaire "schramoeleweg" die achteraf als Willem de Ganckstraat de hoofddoorgangsstraat is geworden. Je ziet ook het huis Prokus en herberg Het Wit Paard.

 

Handtekening architect Lambert List 16501

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Handtekening van Lambert List uit 1650                                                                                                    Paradijspoort

 

Voor nog meer ga naar: